Pi-hole pokazał stronę ostrzegawczą CERT. Router tego nie umiał!

Pi-hole z listą ostrzeżeń CERT Polska potrafi pokazać czerwoną stronę ostrzegawczą CERT, czego mój router MikroTik z tą samą listą nie umiał. Ale nie robi tego sam z siebie. Zaraz po instalacji Pi-hole odpowiadał adresem donikąd, tak jak router, i tak samo przepuszczał „www” przed domeną z listy. Postawiłem Pi-hole 6 na Raspberry Pi, dodałem tylko listę CERT i sprawdziłem, ile z trzech braków routera naprawi. Jeden naprawił w całości, jeden w połowie, a jeden został.

Artykuł towarzyszy filmowi na moim kanale YouTube i jest ciągiem dalszym testu z artykułu Lista CERT dla MikroTika ma 70 domen ze 126 tysięcy. Włączyłem pełną – adlist w RouterOS. Wszystko sprawdziłem we własnej sieci domowej. W filmie kolejne kroki widać na ekranie, a tutaj porządkuję pojęcia, ustawienia i decyzje, do których warto wrócić. Lista CERT ciągle się zmienia, więc przy liczbach, które od niej zależą, podaję datę pomiaru.

Trzy braki routera i filtr DNS w skrócie

Kiedy wpisujesz nazwę strony, komputer najpierw pyta serwer DNS o jej adres. To coś w rodzaju książki telefonicznej internetu: podajesz nazwę i dostajesz adres. Filtr DNS to taka książka, w której przy groźnych nazwach ktoś postawił stempel „nie łącz”. Listę groźnych nazw prowadzi CERT Polska, czyli zespół, który zajmuje się w Polsce zgłoszeniami oszustw w internecie. Listę Ostrzeżeń publikuje za darmo, w kilku formatach.

W poprzednim teście router MikroTik z pełną listą CERT blokował fałszywe strony, ale zostawił trzy braki.

Pierwszy brak: router nie pokazywał ostrzeżenia. Człowiek widział błąd połączenia i myślał, że nie działa internet.

Drugi brak: router sam z siebie nie pamiętał, które urządzenie pytało o fałszywą stronę.

Trzeci brak: router przepuszczał ten sam adres z „www” z przodu.

Pi-hole to darmowy program, który jest taką książką telefoniczną dla całej sieci. Działa na osobnym małym komputerze albo na maszynie wirtualnej. Te trzy braki sprawdziłem po kolei właśnie na nim.

Układ testowy: Raspberry Pi, jedna lista i jeden warunek

Pi-hole zainstalowałem na Raspberry Pi, czyli na komputerze wielkości paczki kart. W dniu testu była to wersja 6 (Core 6.5, FTL 6.8). Raspberry stoi w sieci za zwykłym domowym routerem i łączy się z nim przez Wi-Fi. Na Pi-hole jest jedna lista – lista ostrzeżeń CERT, bez żadnych list z reklamami. O wszystkie pozostałe nazwy Pi-hole pyta dalej publiczny serwer DNS Google.

Uczciwie zaznaczam, że to układ zbudowany pod test: jedna lista i czyste wyniki. Co się zmienia, gdy list jest więcej, opisuję niżej, w osobnej sekcji.

Żeby Pi-hole cokolwiek filtrował, musi być spełniony jeden warunek: urządzenia w sieci muszą pytać o nazwy właśnie Pi-hole. Zwykle załatwia to router. Kiedy telefon łączy się z Wi-Fi, router nadaje mu adres (tym zajmuje się usługa DHCP) i mówi, kogo pytać o nazwy stron. W ustawieniach DHCP wpisujesz adres Pi-hole jako serwer DNS.

Router w sieci, w której testowałem, na to nie pozwala. Na czas testów wpisałem więc adres Pi-hole ręcznie w laptopie i w telefonie. Przy jednym laptopie to uciążliwe, a przy całej sieci niewykonalne. Zanim postawisz Pi-hole, sprawdź, czy twój router pozwala zmienić serwer DNS w ustawieniach DHCP.

Instalację Pi-hole i blokowanie reklam pomijam. Porównanie z AdGuard Home i Technitium DNS zrobię dopiero wtedy, gdy sam przetestuję oba te programy na tej samej liście.

Pi-hole na Raspberry Pi – komputer wielkości paczki kart jako filtr DNS z listą CERT

Lista CERT w Pi-hole: prawie 125 tysięcy domen w trzy sekundy

Zacząłem od pustego Pi-hole. W instalatorze odznaczyłem domyślną listę reklamową, więc filtr nie blokował niczego. W panelu, w zakładce z listami, dodałem jeden adres: pełną listę ostrzeżeń CERT w postaci zwykłego pliku tekstowego, jedna domena w wierszu. To ten sam zbiór domen, który w poprzednim teście pobierał router.

Potem kazałem Pi-hole pobrać listę:

pihole -g

Pi-hole wczytał 124 847 domen (10.11.2026), a pobranie i wczytanie całej listy zajęło trochę ponad trzy sekundy (3,27 s). Te trzy sekundy przydadzą się przy odświeżaniu.

Zanim zapytałem Pi-hole o fałszywą stronę, musiałem wykluczyć jedną rzecz. W poprzednim teście wyszło, że serwer DNS mojego operatora sam blokuje domeny z listy CERT. Gdyby Pi-hole pytał operatora, nie wiedziałbym, kto zablokował stronę: mój filtr czy operator. Dlatego Pi-hole pyta dalej serwer Google. Przed testami sprawdziłem, że Google odpowiada prawdziwym adresem domeny z listy CERT – tej listy nie stosuje. Każda blokada w tym teście to więc robota Pi-hole.

Test blokady: 0.0.0.0, czyli to samo co router

Zapytałem Pi-hole poleceniem nslookup o tę samą domenę, na której testowałem router. Odpowiedź: 0.0.0.0. Dokładnie to samo, co odpowiedział router.

To umowny adres donikąd. Strona oszustów jest zablokowana, ale człowiek przy komputerze zobaczy błąd połączenia, a nie ostrzeżenie. W filmie o MikroTiku powiedziałem, że Pi-hole potrafi pokazać stronę ostrzegawczą CERT. Potrafi, ale nie robi tego sam z siebie – trzeba to ustawić.

„www” przed domeną z listy – i moja pomyłka

Na koniec poprzedniego testu zostało pytanie: czy Pi-hole zatrzyma tę samą domenę z „www” z przodu? Obiecałem sprawdzić to na tej samej domenie i tu muszę się poprawić. Pi-hole odpowiedział, że takiej nazwy nie ma. Zapytałem więc o to samo serwer Google i odpowiedź była identyczna. Ta domena po prostu nie ma wersji z „www”, więc test na niej niczego nie dowodzi.

Wybrałem z listy CERT inną domenę, której wersja z „www” naprawdę istnieje. Sama domena dostała 0.0.0.0, czyli blokadę. Wersja z „www” dostała prawdziwy adres serwera oszustów.

Pi-hole z listą CERT przepuszcza „www” tak samo jak router. Powód jest ten sam: na liście jest dokładna nazwa, a „www” z przodu to dla filtra inna nazwa, tak zwana subdomena. Jak to naprawić jednym wpisem i gdzie ta naprawa się kończy, opisuję w sekcji o regule regex.

Pi-hole z listą CERT przepuszcza www przed domeną z listy – subdomena omija blokadę

Kto pytał: dziennik zapytań Pi-hole od ręki

Jest jednak rzecz, którą Pi-hole ma od ręki, bez żadnej konfiguracji: dziennik zapytań (Query Log). Każdy wiersz to jedno pytanie o nazwę – godzina, nazwa strony, adres urządzenia i wynik. Czerwone wiersze to blokady.

Ciekawe są czasy w ostatniej kolumnie. Pytanie przepuszczone dalej trwało ponad 70 milisekund (73,5 ms). Pytanie zablokowane trwało mniej niż jedną milisekundę, bo Pi-hole odpowiedział sam.

Po kliknięciu w wiersz Pi-hole pokazuje szczegóły: które urządzenie zadało pytanie i co je zablokowało – w moim teście „Blocked (gravity)”, czyli lista. W tym samym dzienniku było też drugie urządzenie: mój telefon, który w tym czasie pytał o adresy serwerów Apple.

I to jest odpowiedź na pytanie „kto kliknął”. Jeśli ktoś w sieci otworzy link z fałszywego SMS-a, znajdziesz to w dzienniku: widać godzinę i adres urządzenia. Po jednej dobie dziennik miał ponad 9 tysięcy wpisów. Router z poprzedniego testu trzymał dziennik w pamięci i gubił go po restarcie, a Pi-hole zapisuje go na dysku.

Jedna uwaga dla firm. Taki dziennik pokazuje, o jakie strony pytał komputer konkretnego pracownika. Zanim włączysz go w firmie, ustal z osobą odpowiedzialną za ochronę danych, kto ma do niego dostęp i jak długo go trzymasz.

Dziennik zapytań Pi-hole – kto i o której pytał o domenę z listy CERT

Strona ostrzegawcza CERT w Pi-hole: skąd adres i trzy ustawienia

CERT publikuje listę w kilku formatach. W jednym z nich (domains_hosts.txt) przy każdej domenie stoi adres strony ostrzegawczej, zaczynający się od 195.187.6. To serwer CERT, który każdemu, kto do niego trafi, pokazuje czerwoną planszę z ostrzeżeniem. Operatorzy kierują tam swoich klientów, a CERT podaje ten adres w samym pliku z listą.

Router ten adres wyrzucał. Pi-hole w ustawieniu domyślnym też, ale da się go przestawić. Pi-hole ma kilka trybów blokowania, czyli sposobów, w jakie odpowiada na pytanie o zablokowaną nazwę. Domyślny tryb to adres donikąd. Przestawiłem go trzema poleceniami:

pihole-FTL --config dns.blocking.mode IP pihole-FTL --config dns.reply.blocking.IPv4 <adres-strony-ostrzegawczej> pihole-FTL --config dns.reply.blocking.force4 true

Pierwsze polecenie zmienia tryb: zamiast zera Pi-hole ma odpowiadać konkretnym adresem. Drugie podaje ten adres – ten sam, który stoi przy domenach w pliku CERT. Trzecie każe używać właśnie tego adresu. Bez niego Pi-hole odpowiadałby własnym adresem.

Pułapka z IPv6: trzy ustawienia z dokumentacji nie wystarczyły

Sprawdziłem wynik. Pierwszy adres w odpowiedzi to strona CERT, czyli działa. Ale był też drugi wiersz, z długim adresem zapisanym literami i cyframi. To adres w nowszej wersji protokołu internetowego, czyli IPv6. I to nie był adres CERT, tylko adres mojego Raspberry.

Dlaczego to problem? Urządzenie, które ma do wyboru oba adresy, zwykle wybiera ten nowszy. Zamiast na stronę z ostrzeżeniem trafiłoby więc na moje Raspberry. Gdybym zatrzymał się na trzech poleceniach z dokumentacji, urządzenia korzystające z IPv6 nie zobaczyłyby ostrzeżenia.

Pi-hole ma na to osobny tryb:

pihole-FTL --config dns.blocking.mode IP_NODATA_AAAA

Nazwa jest długa, ale znaczy coś prostego: na pytanie o zwykły adres odpowiedz adresem CERT, a na pytanie o adres IPv6 odpowiedz, że takiego nie ma. Po tej zmianie w odpowiedzi został jeden wiersz. Na koniec zapytałem o domenę z poprzedniego testu. Na routerze dostała 0.0.0.0. Na Pi-hole dostała adres strony ostrzegawczej CERT.

Wszystkie polecenia z wartościami z odcinka, ze sprawdzeniem wyniku po każdym kroku, zebrałem w pliku PDF na Patronite – w materiałach do odcinka już od 4 zł miesięcznie.

Tryb IP_NODATA_AAAA w Pi-hole – adres strony ostrzegawczej CERT zamiast adresu IPv6 samego Pi-hole

Co widzi człowiek: http kontra https

Otworzyłem adres z listy CERT w przeglądarce, przez „http”. Pojawiła się czerwona strona z wykrzyknikiem i jasnym komunikatem, że strona może wyłudzać dane. Niżej jest nazwa strony, na którą człowiek próbował wejść, i kilka rad, co robić dalej.

Na tej stronie jest jedno zdanie, o którym warto wiedzieć: że próbę ataku powstrzymał dostawca internetu. U mnie powstrzymał ją mój własny filtr. CERT pisał ten tekst z myślą o operatorach, a w domowej czy firmowej sieci z własnym filtrem po prostu trzeba o tym pamiętać.

Linki w fałszywych SMS-ach i mailach bardzo często zaczynają się jednak od „https”, czyli łączą się szyfrowanym kanałem. Otworzyłem więc ten sam adres przez „https”. Czerwonej strony nie było. Przeglądarka pokazała ostrzeżenie „Połączenie nie jest prywatne” z kodem NET::ERR_CERT_COMMON_NAME_INVALID.

Skąd ta różnica? Przy połączeniu szyfrowanym serwer musi pokazać certyfikat, czyli coś w rodzaju dowodu osobistego wystawionego na nazwę strony. Serwer CERT ma dowód na własną nazwę. Nie ma i nie może mieć dowodu na nazwę strony oszustów. Przeglądarka widzi, że nazwa się nie zgadza, i przerywa połączenie, zanim cokolwiek wyświetli. W szczegółach błędu widać, że certyfikat należy do CERT.

To nie jest wada Pi-hole. Filtr operatora kieruje na ten sam serwer, więc u operatora wygląda to identycznie. Strona oszustów jest zablokowana w obu przypadkach, a różni się tylko to, co zobaczy człowiek: przy „http” ostrzeżenie CERT, przy „https” błąd przeglądarki, z którego niewiele zrozumie.

Pod tym błędem jest mały odnośnik, który pozwala mimo wszystko otworzyć stronę. Tutaj prowadzi na serwer CERT, więc nic by się nie stało. Ale nie ucz nikogo klikania w ten odnośnik, bo następnym razem pod spodem może być coś innego.

Strona ostrzegawcza CERT przy http, błąd certyfikatu przy https – co widzi człowiek za Pi-hole

Dlaczego nie zrobiłem własnej strony z ostrzeżeniem

Skoro Pi-hole może odpowiadać dowolnym adresem, rozważałem własną stronę z ostrzeżeniem i licznikiem wejść. Zrezygnowałem z trzech powodów.

Pierwszy powód: mój serwer też nie miałby certyfikatu cudzej strony. Przy „https” byłby ten sam błąd przeglądarki.

Drugi powód: to kolejna usługa do utrzymania, która przyjmuje ruch skierowany do stron oszustów. Fałszywe linki często mają w adresie e-mail ofiary, a ten trafiałby do moich logów.

Trzeci powód: to, co miałby liczyć licznik, Pi-hole już zapisuje w dzienniku zapytań.

Odświeżanie listy: z raz w tygodniu na co 5 minut

Pi-hole odświeża listy według harmonogramu, czyli cyklicznego zadania zapisanego w systemie (w pliku /etc/cron.d/pihole). W mojej instalacji było to jedno pobranie w tygodniu, w niedzielę o 4:20 nad ranem. Godzinę instalator losuje, więc u ciebie będzie inna.

Dla list z reklamami tydzień wystarcza. Dla listy CERT to za rzadko, bo fałszywe strony żyją krótko, a nowe dochodzą co kilka minut. Fałszywa strona banku zgłoszona w poniedziałek czekałaby na takim filtrze do niedzieli. Na routerze ustawiłem odświeżanie co 5 minut i na Pi-hole zrobiłem to samo.

Jest przy tym jeden szczegół, o którym mówi sam plik: harmonogram Pi-hole jest nadpisywany przy każdej aktualizacji programu. Własne zadanie trzeba więc zapisać w osobnym pliku w tym samym katalogu. Gotowe polecenie jest w materiałach do odcinka na Patronite. Po kilku minutach sprawdziłem, czy zadanie ruszyło samo: plik z wynikiem pobierania miał świeżą godzinę, równo co do pięciu minut.

Czy Raspberry to wytrzyma? Jedno pobranie trwało trochę ponad trzy sekundy, a cały program Pi-hole zajmował niecałe 16 MB pamięci. To ten sam rząd wielkości co lista na routerze, gdzie ubyło około 12 MB.

Odświeżanie listy CERT w Pi-hole co 5 minut zamiast raz w tygodniu

„www”: jedna reguła regex i jej granica

Pi-hole pozwala dopisać własną regułę z wyrażeniem regularnym, czyli ze wzorcem, do którego pasuje wiele nazw naraz. Dopisałem wzorzec dla mojej testowej domeny. Pasuje do niego sama domena i wszystko, co stoi przed nią, razem z „www”. Na końcu reguły podałem adres strony CERT (własna odpowiedź w regule to rozszerzenie Pi-hole). Wzór reguły wygląda tak:

(\.|^)domena-z-listy\.pl$;reply=<adres-strony-ostrzegawczej>

Zapytałem jeszcze raz o wersję z „www”. Tym razem zamiast serwera oszustów przyszedł adres strony ostrzegawczej. W dzienniku widać, kto co zablokował: samą domenę zatrzymała lista („Blocked (gravity)”), a wersję z „www” – moja reguła („Blocked (regex)”).

A teraz granica. To jedna reguła dla jednej domeny, a lista CERT ma ich prawie 125 tysięcy. Tylu własnych reguł nie testowałem i nie wiem, jak Pi-hole by je zniósł. Mówię więc wprost: „www” przy całej liście CERT zostaje u mnie niezałatwione.

Więcej niż jedna lista: tryb blokowania jest jeden

Raspberry z samą listą CERT postawiłem pod test, żeby wyniki były czyste. W praktyce Pi-hole rzadko ma jedną listę. Mój wcześniejszy Pi-hole miał trzy: listę CERT, listę z reklamami i listę ze stronami dla dorosłych.

Tryb blokowania jest w Pi-hole jeden dla wszystkich list. Gdybym na takim Pi-hole włączył adres strony CERT, każda zablokowana reklama prowadziłaby na czerwoną planszę z ostrzeżeniem o wyłudzaniu danych. Człowiek nie odróżniłby wtedy prawdziwego ostrzeżenia od zablokowanej reklamy. Stąd prosta zasada.

Pierwsza sytuacja: Pi-hole ma tylko listę CERT. Włącz adres strony ostrzegawczej, tak jak w tym teście.

Druga sytuacja: Pi-hole ma też inne listy. Zostaw adres donikąd dla wszystkich list. Stracisz czerwoną planszę, ale blokada i dziennik „kto pytał” zostają.

Rozważałem trzecie wyjście, czyli osobny Pi-hole tylko dla listy CERT. Nie zrobiłem tego. Każde pytanie musiałoby przechodzić przez dwa filtry po kolei, a historia „kto pytał” rozpadłaby się na dwa dzienniki. To komplikacja większa niż zysk.

Filtr działa tylko dla tych, którzy go pytają

Jedna rzecz wyszła przypadkiem. Przed testem w przeglądarce sprawdziłem, kogo mój laptop pyta o nazwy. Na liście był dodatkowy serwer, którego się nie spodziewałem. Okazało się, że mam włączony VPN i tego nie zauważyłem. Po jego wyłączeniu dodatkowy serwer zniknął.

VPN, inny serwer DNS wpisany w laptopie albo jedno ustawienie w przeglądarce: każda z tych rzeczy może sprawić, że urządzenie przestaje pytać twój filtr. Wtedy nie ma ani blokady, ani wpisu w dzienniku.

Wynik: trzy braki routera i trzy filtry na jednej liście

Jeden brak Pi-hole naprawił w całości: pamięta, kto pytał. Jeden naprawił w połowie: ostrzeżenie widać tylko przy „http”. Jeden został: adres z „www” przy całej liście CERT dalej przechodzi. Wszystkie trzy filtry z obu testów zestawiłem w tabeli.

 DNS operatoraMikroTik adlistPi-hole (tylko lista CERT)
Ile domencała lista (po stronie operatora)cała lista CERTcała lista CERT (10.11.2026: 124 847)
Odpowiedź przy blokadziestrona CERT0.0.0.0, adres donikąddomyślnie 0.0.0.0, po zmianie trybu strona CERT
Co widzi człowiek przy httpsbłąd przeglądarkibłąd połączeniabłąd przeglądarki
Wersja z „www”u mojego operatora zatrzymanaprzechodziprzechodzi; własna reguła dla pojedynczej domeny
Kto pytałnie wiedziennik włączany ręcznie, znika po restarcieod ręki, zapisany na dysku
Odświeżanie listypo stronie operatoraco 5 min po konfiguracjidomyślnie raz w tygodniu, co 5 min po dopisaniu zadania
Koszt–ok. 12 MB pamięci routeraosobny komputer, niecałe 16 MB pamięci
Gdy urządzenie pyta inny serwer DNSnie działanie działanie działa

Dwa wiersze są ważniejsze od reszty. W wierszu „kto pytał” Pi-hole wygrywa bez dyskusji. Ostatni wiersz jest taki sam dla wszystkich trzech: żaden filtr nie zadziała dla urządzenia, które pyta kogoś innego.

Router czy osobne narzędzie

Pod filmem o MikroTiku jeden z widzów zapytał, czy filtr na routerze to po prostu Pi-hole w wersji MikroTik. W dużym uproszczeniu tak. Inny widz napisał, że filtr na routerze to strata czasu. Po obu testach mogę odpowiedzieć konkretnie, bo wybór zależy od tego, czego potrzebujesz.

Pierwsza sytuacja: chcesz tylko blokować. Router już stoi w każdej sieci, pełną listę CERT przyjął bez dodatkowego sprzętu i to jest sensowny pierwszy krok.

Druga sytuacja: chcesz, żeby człowiek zobaczył ostrzeżenie, a ty wiedział, kto kliknął. Wtedy potrzebne jest osobne narzędzie, takie jak Pi-hole.

W obu przypadkach filtr działa w sieci, a nie na urządzeniu. Jak słusznie zauważył kolejny widz, na pralce ani na telewizorze niczego nie zainstalujesz, a one też pytają o nazwy stron.

Jeśli to nie ty konfigurujesz: dwa pytania do informatyka

Jeśli prowadzisz firmę i nie konfigurujesz sieci samodzielnie, nie musisz znać trybów blokowania. Wystarczą dwa pytania, na które powinna paść konkretna odpowiedź, a nie „mamy filtr”.

„Jeśli ktoś u nas kliknie w fałszywy link, czy zobaczy ostrzeżenie, czy błąd?” Dobra odpowiedź: przy „http” zobaczy stronę ostrzegawczą CERT, przy „https” błąd przeglądarki, a strona oszustów jest zablokowana w obu przypadkach; informatyk wie też, co dzieje się z urządzeniami z IPv6. Zła odpowiedź: „Strona się nie otworzy, i tyle” albo „Zobaczy ostrzeżenie”, bez rozróżnienia http i https.

„Jak często nasz filtr pobiera nową listę takich stron?” Dobra odpowiedź podaje odstęp liczony w minutach i miejsce, w którym widać ostatnie pobranie. Zła odpowiedź: „Sam się aktualizuje” – bo świeży Pi-hole robi to raz w tygodniu.

Częste błędy i pułapki

Założenie, że Pi-hole sam pokaże stronę ostrzegawczą CERT. Zaraz po instalacji odpowiada 0.0.0.0, tak jak router, i człowiek widzi błąd połączenia. Stronę ostrzegawczą trzeba włączyć zmianą trybu blokowania i adresem z pliku CERT.

Zatrzymanie się na trzech ustawieniach trybu IP. Na pytanie o adres IPv6 Pi-hole odpowiadał wtedy własnym adresem, a urządzenie z IPv6 trafiłoby na Raspberry zamiast na ostrzeżenie. Pomaga tryb IP_NODATA_AAAA – po zmianie sprawdź, że w odpowiedzi jest tylko jeden wiersz.

Adres strony CERT przy kilku listach. Tryb blokowania jest jeden dla wszystkich list, więc zablokowana reklama prowadziłaby na ostrzeżenie o wyłudzaniu danych. Przy kilku listach zostaw adres donikąd.

Domyślne odświeżanie raz w tygodniu. Dla list reklamowych wystarcza, dla listy CERT nie. Dopisz własne zadanie co kilka minut i sprawdź po kwadransie, czy plik z wynikiem pobierania ma świeżą godzinę.

Własny wpis w pliku harmonogramu Pi-hole. Ten plik jest nadpisywany przy aktualizacji programu i wpis zniknie bez ostrzeżenia. Własne zadanie zapisz w osobnym pliku.

Test „www” na domenie, która nie ma wersji z „www”. Odpowiedź „takiej nazwy nie ma” niczego nie dowodzi. Zapytaj o to samo serwer, który nie filtruje, i do testu weź domenę, której wersja z „www” naprawdę istnieje.

Filtr operatora w łańcuchu podczas testu. Jeśli Pi-hole pyta dalej operatora, który sam blokuje listę CERT, nie wiesz, czyja jest blokada. Na czas testu ustaw serwer, który listy nie stosuje, i sprawdź to na jednej domenie z listy.

Uczenie ludzi klikania „mimo wszystko otwórz” przy błędzie certyfikatu. Przy filtrze z adresem CERT ten odnośnik prowadzi na serwer CERT, ale nawyk zostaje. Następnym razem pod spodem może być prawdziwa strona oszustów.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Czy Pi-hole pokazuje stronę ostrzegawczą CERT od razu po instalacji?

Nie. W ustawieniu domyślnym Pi-hole odpowiada na zablokowaną nazwę adresem 0.0.0.0, tak jak adlist na MikroTiku, i człowiek widzi błąd połączenia. Stronę ostrzegawczą trzeba włączyć samemu, zmieniając tryb blokowania i podając adres strony CERT.

Jak ustawić w Pi-hole stronę ostrzegawczą CERT?

W Pi-hole 6 ustaw tryb blokowania IP_NODATA_AAAA, jako odpowiedź dla IPv4 podaj adres strony ostrzegawczej z pliku domains_hosts.txt i włącz wymuszenie tego adresu (dns.reply.blocking.force4). Potem zapytaj nslookup o domenę z listy: w odpowiedzi powinien być jeden adres, zaczynający się od 195.187.6.

Co to jest tryb IP_NODATA_AAAA w Pi-hole?

To tryb blokowania, w którym na pytanie o zwykły adres (IPv4) Pi-hole odpowiada ustawionym adresem, a na pytanie o adres IPv6 odpowiada, że takiego nie ma. Przy samym trybie IP Pi-hole odpowiadał w moim teście na IPv6 własnym adresem, więc urządzenie z IPv6 trafiłoby na Raspberry zamiast na ostrzeżenie.

Dlaczego przy https widzę „Połączenie nie jest prywatne” zamiast strony CERT?

Bo serwer CERT ma certyfikat na własną nazwę, a nie na nazwę strony oszustów. Przeglądarka widzi, że nazwa się nie zgadza (NET::ERR_CERT_COMMON_NAME_INVALID), i przerywa połączenie. Strona oszustów jest i tak zablokowana, a u operatora z listą CERT wygląda to tak samo.

Czy Pi-hole blokuje „www” przed domeną z listy CERT?

Nie. Na liście jest dokładna nazwa, a „www” to subdomena, czyli dla filtra inna nazwa. Jedną domenę naprawia reguła regex z adresem strony CERT, ale przy prawie 125 tysiącach domen tego nie testowałem.

Jak często Pi-hole odświeża listy i jak to zmienić?

Świeży Pi-hole pobiera listy raz w tygodniu, w niedzielę nad ranem; godzinę losuje instalator. Dla listy CERT to za rzadko, więc dopisałem własne zadanie co 5 minut w osobnym pliku harmonogramu, bo plik Pi-hole jest nadpisywany przy aktualizacji. Jedno pobranie listy CERT trwało u mnie trochę ponad trzy sekundy.

Jak sprawdzić w Pi-hole, kto wszedł na fałszywą stronę?

W dzienniku zapytań (Query Log). Każdy wiersz ma godzinę, nazwę, adres urządzenia i wynik, a blokady są na czerwono. Po kliknięciu w wiersz widać, czy zablokowała lista (gravity), czy własna reguła (regex). Dziennik jest zapisywany na dysku, więc nie znika po restarcie.

Ile zasobów zużywa Pi-hole z listą CERT na Raspberry Pi?

W moim teście cały program zajmował niecałe 16 MB pamięci, a pobranie i wczytanie prawie 125 tysięcy domen trwało trochę ponad trzy sekundy. Pytanie zablokowane obsługiwał w mniej niż jedną milisekundę.

Czy można mieć stronę ostrzegawczą CERT i listy reklamowe na jednym Pi-hole?

Można, ale nie warto. Tryb blokowania jest jeden dla wszystkich list, więc każda zablokowana reklama prowadziłaby na ostrzeżenie o wyłudzaniu danych. Przy kilku listach zostaw adres donikąd – blokada i dziennik „kto pytał” zostają.

MikroTik adlist czy Pi-hole?

Jeśli chcesz tylko blokować, router z adlistem przyjmie pełną listę CERT bez dodatkowego sprzętu. Jeśli chcesz, żeby człowiek zobaczył ostrzeżenie, a ty wiedział, kto kliknął, potrzebne jest osobne narzędzie, takie jak Pi-hole. „www” przed domeną z listy przepuszczają oba.

Czy filtr DNS działa, gdy ktoś ma włączony VPN?

Zwykle nie. VPN, inny serwer DNS wpisany w urządzeniu albo szyfrowany DNS w przeglądarce mogą sprawić, że urządzenie przestaje pytać twój filtr. Wtedy nie ma ani blokady, ani wpisu w dzienniku.

Co dalej — film i kolejne odcinki

Cały test zobaczysz w odcinku na kanale: Pi-hole pokazał stronę ostrzegawczą CERT. Router tego nie umiał! W skrócie: Pi-hole zaraz po instalacji blokuje tak samo jak router. Stronę ostrzegawczą CERT trzeba włączyć samemu, razem z poprawką trybu dla IPv6. Czerwoną stronę zobaczy tylko ten, kto wejdzie przez „http”. A świeży Pi-hole odświeża listę raz w tygodniu, więc dla listy CERT trzeba dopisać własne zadanie.

Polecenia z wartościami z odcinka, procedurę krok po kroku, słownik pojęć i checklistę „5 pytań o filtr DNS: ostrzeżenie czy błąd” dla właściciela firmy znajdziesz w materiałach do odcinka na Patronite, już od 4 zł miesięcznie.

Filtr w sieci zatrzymuje fałszywą stronę, zanim ktoś zdąży wpisać na niej hasło. Ale hasło do poczty mogło wyciec dużo wcześniej i żaden filtr tego nie cofnie. W następnym odcinku zajmę się firmową pocztą: sprawdzę, czy samo hasło wystarczy, żeby ktoś obcy czytał twoje wiadomości. Ten sam test na routerze opisałem w artykule o liście CERT na MikroTiku.

Jeśli sieć i bezpieczeństwo od strony praktyka są ci bliskie, subskrybuj kanał Praktycznie o informatyce. I napisz w komentarzu pod filmem, czy u ciebie filtr pokazuje ostrzeżenie, czy błąd.